Beatrix wilde alleen einde slavernij herdenken, niet slachtoffers

LEIDEN (ANP) – Koningin Beatrix wilde dat het Nationaal Slavernijmonument in Amsterdam alleen het einde van de slavernij zou herdenken, niet de slachtoffers ervan. Dat schrijft historicus Gert Oostindie in het boek Van Willem de Zwijger tot Willem-Alexander. Hij kreeg daarvoor inzage in het Geheim Archief van het Kabinet van de Koning, waarin ook persoonlijke notities van Beatrix worden bewaard.

Volgens het boek eiste ze: “De onthulling zal in het teken staan van de bevrijding uit slavernij – géén herdenking van slachtoffers. Dit zal in de toespraken tot uitdrukking dienen te komen.” Oostindie ziet in Beatrix’ aantekeningen “een grote huiver voor sterke emoties: ‘Geen kransleggingen – verkeerd symbool’. Ook schreef zij dat deze geschiedenis ‘zo vreselijk dramatisch [wordt] beleefd’. Enkele uren voor de onthulling noteerde zij nog: ‘Wij ernaar toe – excuses – Niet op ingegaan’.”

Beatrix maakte de aantekeningen na gesprekken met haar familie en met toenmalig minister Roger van Boxtel. Die wilde graag dat zij of haar zoon Willem-Alexander het monument zou onthullen, maar Beatrix voelde daar niets voor: “Weigeren te onthullen – valt héél verkeerd”, noteerde ze nadat Van Boxtel daarop had aangedrongen. Volgens Oostindie was ze “niet enthousiast over de vormgeving van het monument”.

Het boek is vrijdag gepubliceerd na het onderzoek dat Oostindie heeft gedaan naar het koloniale verleden van de Oranjes.

 

ANP