Defensie geeft excuses en compensatie na aanval op Mosul

DEN HAAG (ANP) – Minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) heeft de nabestaanden van een Nederlands bombardement op de Noord-Iraakse stad Mosul in 2016 excuses aangeboden. “Daarnaast heb ik, gelet op de uitzonderlijke omstandigheden van dit specifieke geval, besloten de nabestaanden een vrijwillige financiële tegemoetkoming aan te bieden”, schrijft ze aan de Tweede Kamer.

Bij de aanval op 22 maart 2016 op een gebouw op het universiteitsterrein van Mosul kwamen twee mannen, vier vrouwen en een kind om. Ze waren afkomstig uit twee verschillende families, blijkt uit intern onderzoek van Defensie. Zij waren er slechts tijdelijk om bezittingen te verhuizen naar een andere woning.

Nederland nam destijds deel aan een internationale coalitie tegen terreurgroep IS. Volgens informatie die Defensie toen had, ging het om een gebouw dat diende als hoofdkwartier van IS. “Echter, er was op basis van de informatie waar Defensie binnen dit onderzoek thans over beschikt, geen sprake van een legitiem militair doelwit”, aldus Defensie.

Burgerslachtoffers

De internationale coalitie, die zich voornamelijk baseerde op Amerikaanse inlichtingen, had het gebouw aangewezen als een hoofdkwartier van de terreurgroep. Dat er burgerslachtoffers waren gevallen, was niet bij Defensie bekend. Pas in 2023 werd dat duidelijk na een publicatie van NRC, Nieuwsuur en de NOS.

Het OM begon daarna een feitenonderzoek en concludeerde vorig jaar dat bij de aanval “naar alle waarschijnlijkheid” zeven burgers zijn gedood. De aanval was volgens het OM niet in strijd met de geldende geweldsinstructie.

Centcom

De internationale coalitie tegen IS werd aangestuurd vanuit het Amerikaanse militaire hoofdkwartier Centcom. Dat was al in 2017 door de ngo Airwars op de hoogte gesteld dat er vermoedelijk burgerslachtoffers waren gevallen bij de actie. Centcom oordeelde dat het “niet geloofwaardig” was. Het was destijds “niet gebruikelijk” om een betrokken coalitiepartner na zo’n melding op de hoogte te stellen.

Defensie heeft Centcom gevraagd de conclusie uit 2017 te herevalueren. Het onderzoek van het OM en de voorlopige inzichten van het eigen onderzoek zijn daarom naar de Amerikanen gestuurd. Centcom liet vorig jaar september weten vast te houden aan de conclusie dat het niet aannemelijk is dat er burgerdoden zijn gevallen. “Zonder daarbij een inhoudelijke toelichting te geven”, aldus Yeşilgöz.

Eerder gaf Defensie al een vergoeding aan een nabestaande van een bombardement op een huis in Mosul in september 2015, waarbij vier doden vielen.

 

ANP