Koning Filip sprak nog nooit zo kort
BRUSSEL – De kersttoespraak van de Belgische koning Filip is maandagmiddag meteen al haarfijn ontleed. De koningshuis-verslaggever van de Vlaamse krant Het Nieuwsblad stelde bijvoorbeeld vast dat de toespraak de kortste was van de zes redes die Filip sinds zijn aantreden als koning in 2013 heeft gehouden: 5 minuten en 18 seconden, inclusief de begin- en eindbeelden.
De kerstboodschap was “gedurfder dan de voorbije jaren”. Dat zei Dave Sinardet, professor politicologie aan de Vrije Universiteit Brussel, tegen Belga. “Zo’n kersttoespraak is een moeilijke evenwichtsoefening. Aan de ene kant moet de koning boven het politieke gewoel staan, hij moet behendig laveren tussen alle politieke valkuilen. Aan de andere kant moet hij toch een krachtige boodschap uitdragen, de toespraak mag niet dermate nietszeggend zijn dat ze totaal onopgemerkt voorbijgaat”, zegt Sinardet. “In de zoektocht naar dat evenwicht is Filip in het verleden misschien wat te veel naar het tweede overgeheld. Dit jaar is het al iets gedurfder.”
De toespraak was na de val van de regering van Charles Michel niet meer aangepast. Op het moment dat de premier vorige week dinsdag zijn ontslag indiende, waren de opnamen al gemaakt. Het paleis en de koning keken toen nog eens goed naar de tekst, maar besloten uiteindelijk dat een vervolgopname niet nodig was. De tekst was nog steeds actueel, zo hoorde Het Nieuwsblad van bronnen dichtbij het hof.
Voorzichtig
De koning stipte maandag in zijn toespraak enkele maatschappelijke problemen aan: ongelijkheid, armoede, onverdraagzaamheid en klimaatverandering. “Het gaat om een aantal thema’s die impliciet verwijzen naar het straatprotest van de voorbije maanden, meer bepaald de gele hesjes en de klimaatmars. In die zin werpt hij zich op als vertolker van die bezorgdheden die leven bij mensen, en roept hij de politiek op om daaraan te werken”, duidt Sinardet. “Maar over migratie, toch de aanleiding voor de val van de regering, zwijgt hij.”
De politicoloog noemt de kersttoespraak van Filip “redelijk algemeen en voorzichtig”. “Zeker in vergelijking met zijn vader Albert die vaker concrete standpunten over politiek gevoelige thema’s bracht, zoals over de financiële crisis, de Europese integratie, het sociaal overleg en de communautaire spanningen. Er was in 2012 ook zijn controversiële waarschuwing tegen populisme met verwijzing naar de jaren 1930.”
Ontglippen
Opmerkelijk was de indirecte verwijzing naar oudste dochter prinses Elisabeth die sinds deze zomer in Wales aan het Atlantic College studeert. “Wie kinderen heeft, zoals de koningin en ik, verlangt naar het gezellig samenzijn, waarin je er echt bent voor elkaar. We weten hoe belangrijk die ogenblikken zijn, maar ook hoe makkelijk ze je kunnen ontglippen. Terwijl we onze kinderen net dan kunnen zien zoals ze zijn en de vreugde groot is als we ze herontdekken”, zei Filip, waarbij hij zeker ook zijn eigen thuissituatie voor ogen had.
Volgens Sinardet koppelt de Belgische koning steeds het maatschappelijke aan het persoonlijke. “Die meer persoonlijke aanpak is ook typisch voor zijn stijl, zijn vader was veel zakelijker”, klinkt het. De oproep van de koning om “naar elkaar te luisteren en onze geesten open te stellen” doet volgens Sinardet denken aan een gelijkaardige oproep van koning Willem-Alexander twee jaar geleden. “Al drukte die het scherper uit.”
BUZZR
