NCTV: cyberdreiging neemt snel toe door AI, actie nodig

DEN HAAG (ANP) – Hackers gebruiken AI om hun cyberaanvallen sneller, groter en efficiënter te maken. Daarvoor waarschuwt antiterrorismecoördinator NCTV. Marc Kuipers, hoofd van de organisatie, zegt dat bestuurders snel de bescherming op orde moeten brengen. “Door AI komt cyberdreiging in een stroomversnelling en we moeten nu actie ondernemen.”

Kunstmatige intelligentie werd al langer gebruikt bij hackpogingen, bijvoorbeeld om doelwitten te selecteren of phishingmails te maken. Nu ziet de NCTV dat AI ook een rol speelt bij de uitvoering van de aanvallen zelf. “Met AI kan malware sneller worden ontwikkeld, waarbij AI de malware schrijft en verfijnt.” Ook kan de schadelijke software communiceren met een AI-model om tijdens een aanval instructies te geven of code te herschrijven.

De NCTV spreekt van “scheefgroei” tussen een toenemende dreiging en een achterblijvende weerbaarheid. “Dit vormt een ernstig risico voor de nationale veiligheid.” De kans groeit dat Nederland te maken krijgt met digitale diefstal, sabotage of spionage. De vraag is volgens de autoriteit niet of, maar wanneer een ontwrichtend cyberincident Nederland treft.

Cyberincidenten

In het rapport staat een opsomming van tientallen cyberincidenten wereldwijd sinds augustus 2025, van de datadiefstal bij Odido tot de door Rusland gehackte camera’s langs militaire routes. Ook daarbij valt volgens NCTV op dat zowel criminelen als landen steeds vaker AI gebruiken voor malafide plannen. Behalve landen als Rusland, Iran en Noord-Korea zouden ook meer andere landen een ‘offensief cyberprogramma’ ontwikkelen.

Vooral voor kleine organisaties en bedrijven is het moeilijker om aan hun digitale veiligheid te werken. “Dat is ook niet verwonderlijk”, vindt de NCTV zelf. Mkb’ers krijgen op dit vlak minder overheidshulp dan grote bedrijven die cruciale diensten leveren, terwijl er sprake is van een “hardnekkige weerbaarheidskloof”. De coördinator kijkt naar de overheid om hen te ondersteunen.

Het ANP vroeg justitieminister David van Weel (VVD) na de ministerraad of het nog wel mogelijk is om beschermd te zijn tegen cyberaanvallen nu AI het makkelijker maakt om kwetsbaarheden uit te buiten. “Dat denk ik wel”, antwoordde de minister. “Want AI helpt ons ook om die kwetsbaarheden te vinden in de verdedigende zin van het woord.” De NCTV schrijft dat de inzet van AI ter verdediging tegen hacks “mogelijk zelfs noodzakelijk wordt” als de snelheid van aanvallen toeneemt.

 

ANP