NPO: alles gedaan om ON! te bewegen tot vereiste samenwerking

De raad van bestuur van de NPO heeft “het maximale gedaan om Ongehoord Nederland ertoe te bewegen om tot de vereiste samenwerking te komen”. Dat zei Paul Doop van de raad van bestuur woensdag tijdens een hoorzitting in Hilversum. Het ging om een zitting over de derde sanctie die de NPO de omroep heeft opgelegd, omdat Ongehoord Nederland (ON!) onvoldoende zou willen samenwerken met de rest van het bestel. ON! tekende bezwaar aan. De Adviescommissie Bezwaarschriften Publieke Omroep buigt zich hierover.

NPO-ombudsman Margo Smit startte een onderzoek naar de uitzendingen van Ongehoord Nieuws, het televisieprogramma van ON!, en concludeerde in twee rapporten dat ON! de journalistieke code stelselmatig schendt. In de rapporten werden “tal van aanbevelingen gedaan”, zegt Doop, die ON! volgens hem niet heeft opgevolgd. Er is “op proactieve wijze naar dialoog gezocht”, maar “dit lukte niet”, stelt hij. ON! zou niet voldoende samenwerken door zich niet te houden aan gemaakte afspraken en richtlijnen met de andere omroepen. De raad van bestuur moet volgens Doop “handelen als er gehandeld moet worden, vandaar deze sanctie”.

Advocaat Hakan Külcü, die woensdag namens ON! het woord voerde, meent dat de omroep wel degelijk zijn best deed. “Er is van alles gewijzigd.” De NPO verzocht ON! eind 2022 om extra rapportages aan te leveren. Op basis daarvan werd telkens geconcludeerd dat niet was voldaan aan de aanbevelingen van de ombudsman, stelt Külcü. Maar op de vraag waarom precies heeft de omroep volgens hem “nul antwoord gekregen”. Dat punt weersprak de NPO in de zitting.

Nieuw geluid

Külcü vindt dat de NPO te veel op de rapporten van de ombudsman leunt en onvoldoende zelf motiveert waarom de omroep zich niet aan de journalistieke code zou houden. “Dat zou niet moeten kunnen als je een sanctie oplegt.” De NPO laat weten dat het onderzoek van de ombudsman “zorgvuldig tot stand is gekomen” en vindt daarom dat hij zich bij zijn besluit op het rapport kan baseren.

De sancties van de NPO zijn bovendien een inperking van de vrijheid van meningsuiting, stelt Külcü. Het publieke bestel voldoet niet aan het ideaal van “pluralisme” omdat sancties worden opgelegd aan een omroep die “een nieuw geluid” laat horen. De advocaat vindt dat sprake is van “vooringenomenheid” bij de NPO. Zo zou ON! stellingen wel degelijk onderbouwen met bronnen. “Maar dit zijn andere bronnen dan die van de ombudsman.” Dat krijg je volgens hem echter “in een wereld” waarin visies “verschillen”, iets wat de NPO onvoldoende zou erkennen.

Inhoudelijke bemoeienis

De NPO meent dat geen sprake is van “directe inhoudelijke bemoeienis”, zegt advocate Saskia Nuyten namens de NPO. De sanctie is opgelegd omdat ON! de gemeenschappelijke kwaliteitseisen “structureel niet voldoende heeft nageleefd”. Meningen hoeven niet te voldoen aan de eisen die worden gesteld aan feiten, zolang duidelijk is dat het om meningen en geen feiten gaat. Met de sancties wil de NPO juist “waken over het pluriforme stelsel”, aldus Nuyten.

De derde sanctie bedraagt bijna 132.000 euro. De adviescommissie brengt binnen twee tot drie weken advies uit aan de raad van bestuur over het al dan niet doorvoeren van de sanctie, liet de commissie na afloop van de zitting weten. De NPO heeft de inmiddels demissionair staatssecretaris Gunay Uslu (Media) na de derde sanctie verzocht om de voorlopige erkenning van ON! in te trekken. Daarover moet nog een beslissing worden genomen.

BuzzE