Ziekenhuis aansprakelijk nadat gynaecoloog eigen zaad gebruikte
LEEUWARDEN (ANP) – Ziekenhuis Isala in Zwolle moet een schadevergoeding betalen aan een vrouw die zwanger was geworden doordat de gynaecoloog zijn eigen sperma daarvoor had gebruikt, en niet dat van haar echtgenoot. Het ziekenhuis is aansprakelijk, heeft het gerechtshof in Leeuwarden dinsdag bepaald.
Ook haar kinderen hebben volgens het hof recht op compensatie. De hoogte van de schadevergoeding is nog niet bekend. Dat bedrag wordt later vastgesteld.
De vrouw meldde zich in 1985 bij het toenmalige Sophia Ziekenhuis, de voorganger van het Isala, omdat het al jaren niet lukte om zwanger te worden. Ze kwam onder behandeling bij gynaecoloog Jan Wildschut. Na meerdere onderzoeken en behandelingen bleek in het voorjaar van 1988 dat de vrouw in verwachting was van een drieling. De baby’s werden op 1 november 1988 geboren.
‘Broedmachine’
In 2019 kwam naar buiten dat Wildschut zijn eigen sperma had gebruikt om vrouwen te bevruchten. Daarom liet een van de drielingkinderen ook DNA-onderzoek doen. Daaruit bleek dat de arts hun biologische vader was, en niet hun vader, die in 2016 was overleden.
Volgens het gerechtshof heeft de moeder “toen zij te weten kwam wat daadwerkelijk was gebeurd, de inseminatie ervaren als een verkrachting”. Ook verklaarde ze bij het hof dat ze het gevoel had “dat zij door de gynaecoloog als een broedmachine is gebruikt”.
Weinig toezicht
Het ziekenhuis is er verantwoordelijk voor dat Wildschut zijn eigen sperma kon gebruiken en dat er te weinig toezicht op hem was, aldus het hof. Daarnaast is het ziekenhuis er aansprakelijk voor dat de kinderen tientallen jaren lang niet hebben geweten wie hun biologische vader was.
De rechtbank in Zwolle had de eisen van de vrouw en de drieling in 2024 afgewezen. Hun claims zouden verjaard zijn. Het Isala voerde dat ook aan tijdens het hoger beroep, maar het gerechtshof is het daar niet mee eens. Pas in september 2021 werd duidelijk dat Wildschut zijn eigen sperma bij de moeder had gebruikt; in februari 2022 stelden ze het ziekenhuis aansprakelijk. Dat is “binnen redelijke termijnen”, aldus het hof.
Vruchtbaarheidsbehandelingen
Het Isala zegt de uitspraak te bestuderen en later te beslissen over vervolgstappen.
Wildschut overleed in 2009. Hij werkte tussen 1981 en 1993 voor het Zwolse ziekenhuis. Daar voerde hij vruchtbaarheidsbehandelingen uit. Dit waren zowel KID-behandelingen (Kunstmatige Inseminatie met Donorsperma) als KIE-behandelingen (Kunstmatige Inseminatie met Eigen sperma van de partner). Met zijn eigen sperma heeft Wildschut meer dan veertig kinderen verwekt.
ANP
