Bibliotheek Rotterdam vindt verloren gewaand opvoedboek Erasmus

De Bibliotheek Rotterdam toont tijdens de komende Erasmusweek een boek van de filosoof dat lange tijd verloren werd gewaand. Het gaat om La civilité puerile, een Franse bewerking van Erasmus’ handboek over goede manieren voor kinderen. Het boekje uit 1609 was verloren gewaand en maakt nu onderdeel uit van de Rotterdamse UNESCO-Erasmuscollectie.

“Er hebben veel meer boeken bestaan dan er nu nog over zijn, wat we onder meer weten uit veilingcatalogi die titels vermelden die nergens meer te vinden zijn”, zegt conservator John Tholen van de bibliotheek. “Zulke boeken staan internationaal bekend als ‘lost books’. Dit exemplaar kwam naar Rotterdam via een antiquaar uit Austin, Texas, die de Erasmuscollectie van Bibliotheek Rotterdam kende en het opgedoken boekje aanbood.”

Tholen stelt dat met het terugvinden van het boek “een onbekend puzzelstukje is gevonden over de geschiedenis en invloed van Erasmus’ ideeën. Dit exemplaar is het enige overgebleven ter wereld van een oplage van tegen de duizend. Het was meer een gebruiksboek dan een bewaarboek, en is daardoor waarschijnlijk niet bewaard gebleven in bibliotheken. Het is heel bijzonder dat we deze editie ruim vier eeuwen later aan onze erfgoedcollectie kunnen toevoegen.”

Trompetgeluiden

De Bibliotheek Rotterdam organiseert op 30 oktober een speciale bijeenkomst, Erasmus uit de kluis. Dan worden bijzondere stukken uit de erfgoedkluis van de bibliotheek aan het publiek getoond. Het evenement vindt plaats in het kader van de Erasmusweek, waarin de ideeën van Erasmus als voorvechter van vrede en tolerantie onder de aandacht worden gebracht.

La civilité puerile is een vertaalde bloemlezing uit Erasmus’ De civilitate morum puerilium (1530), oftewel Goede manieren voor kinderen. Het boek geldt als een van de eerste handleidingen over opvoeding ter wereld. Volgens Erasmus verdiende opvoeding de volle aandacht, omdat de jeugd de toekomst heeft. Erasmus leert onder meer dat kinderen met hun neus geen “trompetgeluiden” moeten maken. Ook adviseert hij kinderen hun handen te wassen en nagels te knippen.

De Rotterdamse Erasmuscollectie is de grootste verzameling boeken van en over Erasmus ter wereld en ontsluit duizenden publicaties. In 2023 heeft UNESCO de Rotterdamse Erasmuscollectie toegevoegd aan het Memory of the World Register, als erfgoed dat van wereldbelang is voor de mensheid.

BuzzE