Showbizz-kenner Charlotte Wijnen: De domste beslissing van Lale Gül

Met het zelfvertrouwen van een kandidaat voor ‘De Slimste Mens’ stapte Lale Gül ‘Nederlands Domste’ binnen. Dat zelfvertrouwen bleek alleen een stuk groter dan haar algemene kennis. Achteraf had ze genoeg verklaringen voor haar blunders. Maar wie zich vrijwillig voor schut laat zetten op televisie, moet toch niet verbaasd zijn als Nederland daar vervolgens om lacht?

Laat ik vooropstellen dat ik Lale geen domme vrouw vind. Ze heeft twee boeken geschreven, een indrukwekkend verhaal en is inmiddels een bekende opiniemaker. Juist daarom begrijp ik werkelijk niet wat haar bezielde om aan Nederlands Domste mee te doen.

‘Beste van de klas’

Aan zelfvertrouwen ontbreekt het haar in elk geval niet. Vooraf rekent Lale zichzelf samen met Henk Krol tot de beste leerlingen van de klas. ,,Wij lezen de kranten, volgen de politiek en weten wat er speelt in de samenleving. Dus dit appeltje kan ik wel even schillen.”

Dat appeltje bleek alleen iets lastiger te schillen dan gedacht. Lale ziet Martin Luther King aan voor Nelson Mandela en weet niet hoeveel dagen februari telt in een schrikkeljaar. Sterker nog, ze denkt dat de vraag een instinker is. „Wie zegt dat die ene dag meer in februari is? Ik dacht, dat zal wel een andere maand zijn”, zegt ze vol overtuiging. Vervolgens schrijft ze 28 op. Je moet er maar op komen.

Zelfspot

Maar in plaats van haar blunders met een beetje zelfspot weg te lachen, voelt ze zich geroepen om tekst en uitleg te geven. Bij Nieuws van de Dag benadrukt ze dat een gebrek aan algemene kennis niet betekent dat iemand dom is. Daar heeft ze natuurlijk gelijk in. Je kunt intelligent zijn zonder een wandelende encyclopedie te zijn. Alleen wordt haar verdediging daarna een stuk minder overtuigend.

Lale wijst op haar moeilijke jeugd. Haar ouders konden niet lezen of schrijven, thuis werd Turks gesproken en in het weekend ging ze naar de koranschool. Daardoor zou ze bepaalde algemene kennis nooit hebben meegekregen.

Kleine letters

Ik heb bewondering voor wat Lale ondanks die omstandigheden heeft bereikt. Maar kom op. Ze is inmiddels 29, heeft gestudeerd en beweegt zich dagelijks tussen journalisten en politici. Je kunt toch niet alles wat je niet weet op je opvoeding blijven afschuiven? Ook na je achttiende kun je een boek openslaan.

Op één vraag had Lale wél een helder antwoord. Waarom ze meedeed? „Het betaalt goed“, antwoordde ze. Lale maakte van haar deelname kennelijk een zakelijke afweging. Prima. Alleen moet je na een tegenvallende uitkomst niet doen alsof de kleine lettertjes je hebben verrast. Die stonden dit keer namelijk gewoon in de titel.