Uit de kunst: Museum ligt in Amsterdam op straat

150

Vrouwen met hoofddoek koesteren zich in de zon op het pleintje bij de Amsterdamse Burgemeester de Vlugtlaan, terwijl hun kinderen spelen. Onbewust dat ze in het decor zitten van een museum dat regelmatig internationale aandacht trekt.

Door Wiette van Klingeren

Het Van Eesteren Museum is opgebouwd rond het beschermde stadsgezicht van Slotermeer, een van de Nederlandse ‘tuinsteden’.  Bedoeld voor onze (groot)moeders en vaders. Die genoten hier, zo’n 65 jaar geleden, ook van de ‘licht, lucht en ruimte’ die het Amsterdams Uitbreidings Plan de arbeiders en ambtenaren wilde bieden.  

“Ons museum ligt letterlijk op straat,” grapt directeur Anouk de Wit, terwijl ze de sleutel in het slot steekt van het nieuwe Van Eesteren Paviljoen dat aan de Sloterplas op een driehoekig plantsoen is verrezen. “Precies zoals stedebouwkundige en aartsvader van de ‘tuinstad’ Cornelis van Eesteren het gezien had bij de Maschsee in Hannover. Een kunstmatig aangelegd meer met brede boulevard, waaraan de bewoners konden recreëren.”  

Half oktober is de feestelijke opening van het paviljoen. De kroon op de drie delen van het Van Eesteren Museum:  het buitenmuseum, binnenmuseum en jaren vijftig-modelwoning aan de Freek Oxstraat. Anouk de Wit: “Na de oorlog was de opvatting dat arbeiders smaak kon worden geleerd. ‘Goed wonen’, werd dat genoemd en het voorbeeld werd gegeven in een ‘model’woning. Overigens zijn die ideeën ook opgepikt in Zweden door Ingvar Kamprad. Betaalbaar meubilair voor de massa wordt sinds 1951 door IKEA verkocht. Ken je de melkflestest? Een melkfles moest in elke kamer van het huis kunnen staan, zonder te detoneren. Dan klopte de inrichting.” Aan de Freek Oxstraat is tot en met de grammofoonplaat op de pickup in de piepkleine woonkamer het leven van een Nederlands gezin nagebootst. 

Rond de eeuwwisseling liet de gemeente Amsterdam, op zoek naar plekken voor nieuwe woningen, haar oog vallen op de met brede lanen, tientallen parkjes en groenstroken van Slotermeer vallen. Een aantal Amsterdammers zag de historische waarde van de wijk en vocht met succes voor het behoud van het karakter van de wijk, die nu onder de noemer Van Eesteren tot beschermd stadsgezicht is geworden. “Omdat deze wijk alles vertelt over ons land tijdens de wederopbouw.” 

De vernieuwende opvattingen van stedebouwkundige Cornelis van Eesteren, aangesloten bij kunstbeweging De Stijl en bevriend met Piet Mondriaan, zijn terug te vinden in heel Europa. “Laatst stond hier nog iemand op de stoep uit Milaan,” vertelt museumdirecteur Anouk de Wit niet zonder trots. 

Vanuit het nieuwe paviljoen kunnen fietstochten en wandelingen onder leiding van een gids worden gemaakt. Voor wie eens buiten de toeristische paden door Amsterdam wil treden. En een feest der herkenning voor wie zelf opgegroeid is in een van onze vele tuinsteden.  

Het Van Eesteren Paviljoen opent half oktober
Burgemeester de Vlugtlaan 125, Amsterdam


Tips van Sietske

,,Om deze tuinstad te ontdekken organiseert het Van Eesterenpaviljoen wandelingen, fietstochten en zelfs op 14 oktober een bootexcursie.    

 Benieuwd naar kunst die in Amsterdam op straat staat? Op de website van de gemeente is informatie terug te vinden(www.amsterdam.nl/kunst-cultuur/kunst-openbare). Leuk om eens op onderzoek te gaan.  

 

In het Sloterpark is een kenmerkend werk van Nederlands misschien wel belangrijkste naoorlogse beeldhouwers André Volten te zien.  

Volten opgeleid tot schilder, maar door zijn kennis als lasser op de NDSM werf uitgegroeid tot beeldhouwer die een nieuwe werkwijze en vormentaal in Nederland introduceerde.  

Als u geïnteresseerd bent in deze kunst raad ik u aan om de tentoonstelling van Oost-Europese tijdgenoot Edward Krasinski te bezoeken in het Stedelijk Museum Amsterdam Deze is nog tot 15 oktober te zien. 

 Voor de jeugd van 4 tot 14 jr. is er in de herfstvakantie veel leuks te beleven bij het Cinekid festival op het Westergasfabriek terrein (www.cinekid.nl).” 

 Sietske van Zanten
Museum-expert